گويد : همراه انس بن حليس به عمر نوشتند كه گروههايى از مردم سواد دعوى پيمان دارند و چنان كه دانيم هيچكس جز مردم بانقيا و بسما و مردم اليس پايين به پيمانهاى پيش از قادسيه وفا نكرده . مردم سواد ادعا دارند كه پارسيان مجبورشان كرده‌اند و فراهمشان آورده‌اند اما مخالفت ما نكرده‌اند و به جنگ نيامده‌اند . سعد بوسيلهء ابو الهياج اسدى نوشت كه مردم سواد برفته‌اند و آنها كه به پيمان خويش وفا كرده‌اند و بر ضد ما برنخاسته‌اند پيش ما آمده‌اند و ترتيباتى را كه پيش از ما ميان آنها و مسلمانان بوده عمل كرده‌ايم و مىگويند كه مردم سواد سوى مداين رفته‌اند تكليف آنها را كه رفته‌اند و آنها كه دعوى دارند به اجبار آمده‌اند و گريخته‌اند و جنگ نكرده‌اند و آنها را كه پيمان نگهداشته‌اند يا تسليم شده‌اند تكليف همه را معين كن كه در سرزمينى وسيع افتاده‌ايم و زمين از مردم خالى شده و شمار ما اندك است و آنها كه با ما به صلح آمده‌اند بسيارند و جلب قلوب آنها مايهء آبادى زمين و ضعف دشمن است . عمر ميان كسان به سخن ايستاد و گفت : « هر كه به هوس و گناه كار كند نصيب وى نابود شود و جز خويشتن را زيان نزند و هر كه به طلب پاداشى كه براى اهل طاعت پيش خداوند هست پيرو سنت شود و به شريعت پاى بند باشد و به راه راست رود كارش سامان گيرد و به نصيب خويش دست يابد زيرا خداوند عز و جل گويد : « * ( وَوَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَلا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً 18 : 49 ) * » [ 1 ] يعنى : هر چه كرده‌اند حاضر يابند كه پروردگارت به هيچ كس ستم نمىكند . جنگاوران پيش و پيكارجويان قادسيه به جمع مقابل خود ظفر يافته‌اند و مردم آنجا رفته‌اند ، و آنها كه بر پيمان بوده‌اند پيش مسلمانان آمده‌اند ، در بارهء آنها كه ادعا دارند به اجبار به جنگشان آورده‌اند و آنها كه چنين ادعا ندارند و نمانده‌اند و رفته‌اند و آنها كه مانده‌اند و ادعايى نكرده‌اند و نرفته‌اند و آنها كه تسليم شده‌اند چه

--> [ 1 ] - سوره 18 ، آيه 48 .